Główne elementy dachu – jakie są ich funkcje?

Dach znajduje się na najwyższej kondygnacji budynku, jest jego zwieńczeniem. Element ten odgrywa kilka istotnych ról – pozytywnie wpływa na walory estetyczne obiektu, zabezpiecza przed promieniami słońca, wiatrem, czy opadami deszczu i śniegu, jak również chroni przed stratami ciepła. Jakie są podstawowe części składowe dachu? Już teraz poznaj ich nazwy oraz charakterystyczne funkcje.

Połać dachowa

Budowa dachu sprawia, że patrząc na niego, w pierwszej kolejności dostrzega się połać. To jego górna powierzchnia, która jest płaska i nachylona pod odpowiednim kątem. Od zewnętrznej strony na połaci dachu instaluje się pokrycie wykonane z różnych materiałów – najczęściej wybór pada na ceramiczne lub cementowe dachówki oraz blachę. Ilość połaci może być różna, co jest bezpośrednio związane z rodzajem dachu zainstalowanego na danym budynku. Na tym jednospadowym będzie jedna połać, na dwuspadowym dwie i tak dalej.

Kalenica

Duże znaczenie ma także kalenica, inaczej określana jako linia szczytowa. To krawędź (grzbiet) dachu, która tworzy się w miejscu przecięcia przeciwległych połaci. Wyróżnia się kalenicę główną oraz kalenice narożne. Ta pierwsza stanowi najwyżej usytuowaną linię budynku, dlatego wykorzystuje się ją podczas określania jego wysokości. Do pozostałych funkcji kalenicy należy zapewnianie właściwej wentylacji dachu oraz pomieszczeń znajdujących się na poddaszu. Niekiedy może okazać się, że obowiązuje wymóg usytuowania kalenicy odpowiednio prostopadle lub równolegle względem pobliskiej drogi. Warto uwzględnić ten aspekt już na etapie tworzenia projektu budynku i podczas planowania dokładnego umiejscowienia go na posiadanej działce.

Szczyt

Są elementy dachu, które występują jedynie w określonych przypadkach. Jako przykład można wskazać chociażby szczyt. To fragment ściany domu o określonym kształcie (w dachach dwuspadowych jest trójkątny) znajdujący się na wysokości poddasza, ograniczony przez połacie. W budynkach mieszkalnych można rzadziej się z tym spotkać, jednak w obiektach takich jak kościoły, kamienice, czy ratusze szczyty są bogato zdobione.

Okap

Istotną część zadaszenia stanowi także okap. Nazwa ta jest używana względem dolnej, poziomej krawędzi dachu, która zwykle zostaje lekko wysunięta przed elewację (obrys ścian zewnętrznych) domu lub budynku o innym przeznaczeniu. W zakresie doboru wielkości okapu panuje dowolność – element ten może mieć kilkadziesiąt centymetrów, a nawet przekraczać metr i być podparty dodatkowymi wspornikami. Główne funkcje, jakie ma spełniać okap to: ochrona ścian przed wilgocią wynikającą z opadów deszczu lub śniegu, osłanianie przed promieniami słonecznymi oraz odprowadzanie wody z dala od obiektu (dlatego wzdłuż okapów montuje się rynny).

Naroże

Naroża dachowe określa się również mianem kalenic narożnych lub skośnych. Tego typu elementy to biegnące po skosach pochyłe krawędzie, przebiegające dokładnie w miejscu stykających się ze sobą bocznych połaci (przecinających się pod kątem ostrym). Naroża nie są spotykane we wszystkich typach dachów – dostrzega się je w konstrukcjach wyróżniających się skomplikowanymi kształtami (wielopołaciowych), czy czterospadowych. Warto wspomnieć także o gąsiorach i trójnikach. Ten pierwszy rodzaj akcesoriów przydatnych przy montażu dachu stanowi osłonę naroży, z kolei drugi jest zabezpieczeniem punktu, w którym zbiegają i łączą się ze sobą naroże oraz kalenica.

Kosz

Jeśli spojrzy się na kosz dachowy (rynnę koszową), można stwierdzić, że stanowi on przykład elementu będącego przeciwieństwem scharakteryzowanego wcześniej naroża. Także wtedy jest to miejsce styku połaci, jednak w tym przypadku schodzą się one pod kątem rozwartym na tak zwanej linii koszowej. Ze względu na taki właśnie kształt, ta newralgiczna część dachu będąca wklęsłą przestrzenią, jest w dużym stopniu narażona na działanie różnych czynników atmosferycznych. Przede wszystkim spływa tamtędy deszczówka, jak również z łatwością gromadzi się zalegający zimą śnieg. W efekcie niezbędne jest dodatkowe uszczelnienie kosza dachowego i zabezpieczenie go przed przeciekaniem.

Części składowe dachu – podsumowanie

Zaprezentowane powyżej zestawienie pokazuje, że każda część dachu odgrywa specyficzną, typową dla siebie rolę, bezpośrednio wpływającą na długotrwałe i poprawne funkcjonowanie tego elementu budynku. Dlatego tak bardzo ważne jest, aby na etapie montażu zadaszenia zadbać o poprawną instalację poszczególnych komponentów. W efekcie konstrukcja dachu będzie stabilna oraz wytrzymała.